Kościół Mariacki




Kościół Mariacki (Marienkirche, St. Marien) jest największą ceglaną, gotycką budowlą sakralną w Europie. Prawdopodobnie na początku XIII w. istniała już w tym miejscu drewniana kaplica, która w 1308 roku spłonęła. W roku 1343 wielki mistrz krzyżacki Ludolf König wydaje przywilej lokacyjny i rozpoczyna się budowa ceglanego kościoła. W 1361 r. zakończono budowę głwnego korpusu bazylilki, a w 1379 wieżę kościoła doprowadzono do wysokości dachu, gdyż Krzyżacy nie wydali zgody aby jakakolwiek budowla przewyższała wieżę ich zamku. Na początku XV w. powstaje nawa poprzeczna i prezbiterium.

W 1466 r., po usunięciu Krzyżaków z miasta podwyższono wieżę do dzisiejszych rozmiarów. Według planów gdańskich architektów wieża miała być dużo wyższa i sięgać 160 m, planów tych jednak nie zrealizowano. W 1473 r. Paul Beneke przekazał kościołowi zdobyty obraz Hansa Memlinga "Sąd Ostateczny" (Jüngstes Gericht). Ostatnią cegłę położył mistrz murarski Henryk Hetzel w czwartek 28 lipca 1502 roku o godzinie 16. W ten sposób po 159 latach zakończono budowę kościoła, który ma 105 m długości, 66 m szerokości nawy poprzecznej, 41 m szerokości nawy głównej, 27 m wysokości ścian bocznych, 5000 m2 powierzchni, 26 filarów wewnętrzych, 7 bram i 37 ogromnych okien.

W 1529 roku dominikanin Pankracy Klemme wprowadził do swiątyni luteranizm. Przez 43 lata nabożeństwa katolickie odprawiane były przy ołtarzu głównym, a protestanckie przy ołtarzu Świętego Mikołaja. Luteranie ostatecznie przejęli świątynię w 1572 r.


Etapy budowy kościoła.



Kościół Mariacki.

Widok kościoła od strony południowej.
Widok kościoła od strony północno-wschodniej.
Widok kościoła od strony wschodniej.
Ujęcie lotnicze kościoła.




Plan bazyliki.



Wnętrze kościoła ozdobione było wieloma dziełami sztuki sakralnej, z których wymienić można "Sąd Ostateczny" Hansa Memlinga, Pietę z 1410 r, Piękną Madonne z 1420 r. ołtarz główny z 1511 r. tabernakulum w kształcie wieży z 1482 r., które według legendy było makietą wieży kościelnej w skali 1:10, pomnik Lutra, obrazy, płyty nagrobne, m.in. burmistrza Konrada Leczkowa i wiele innych.


Wnętrze kościoła Mariackiego.



Pomnik Lutra.
Zegar astronomiczny z 1470 r.
Figura Pięknej Madonny (Schöne Madonna).
Ambona z 1762 r. projektu Johana Heinricha Meissnera.
Tabernakulum w kształcie wieży.
Obraz "Sąd Ostateczny" Hansa Memlinga.



Bilety wstępu do kościoła Mariackiego i na wieżę kościoła



W latach 30. XX w. rozpoczęto gruntowny remont kościoła i renowację zabytków. Część pieniędzy pozyskano ze sprzedaży cegiełek na remont "pomnika kultury niemieckiej".


  Cegiełki na remont kościoła Mariackiego.
  Kościół w trakcie remontu w latach 30-tych.


W marcu 1945 roku świątynia została doszczętnie zniszczona. Spaliły się dachy i ich drewniana konstrukcja, zawaliły się sklepienia i 14 dużych przęseł. Całkowitej zagładzie uległy okna, została tylko jedna brama. Zrujnowano posadzkę z zabytkowymi płytami. Z masywnej wieży pozostały uszkodzone sciany. Pożar był tak wielki, że stopiły się kościelne dzwony. Pozostałe we wnętrzu zabytki, m. in. słynny zegar astronomiczny, dzieło Hansa Duringera z 1470 r., zostały zdewastowane przez sowieckich żołnierzy. Na szczęście większość wyposażenia gdańscy konserwatorzy zdemontowali w 1944 r i wywieźli z kościoła.




Obecnie stan murów i okien kościoła wymaga natychmiastowego i gruntownego remontu.


Na podstawie m.in. "Danzig und seine Bauten" i "Deutsche Bauten - Die Marienkirche zu Danzig"