Loże masońskie w Gdańsku




Początek lóż masońskich w Gdańsku sięga połowy XVIII w. kiedy to pod kuratelą Niemieckiej Loży Matki powstała w Gdańsku loża "Zu den drei Bleiwagen" (Pod Trzema Pionami). W tym samym czasie utworzona została w Gdańsku druga loża "Zum Drei Sternen" (Pod Trzema Gwiazdami), której członkami zostało m.in. dwaj synowie Daniela Gralatha. Loże te funkcjonowały do października 1763 r. kiedy to władze miejskie zakazały działalności lóż masońskich. Jednak już pięć lat później loże masońskie wznawiają działalność w Gdańsku. Powstaja wtedy loże: "Zu den drei Piramiden" (Pod Trzema Piramdami), "Zum Drei Sternen" i "Pod Srebrnym Lichtarzem". W latach 70. XVIII w. powstają w Gdańsku loże "Zum Kranisch" (Pod Żurawiem) i "Eugenia zum gekrönten Löwen" (Eugenia pod ukoronowanym Lwem). Początkowo loża "Eugenia" miała swoją siedzibę przy Gartenstrasse 1 (ul. Sadowa). W 1786 r. następuje zamknięcie loży "Zum Kranisch", wkrótce na jej miejscu powstaje loża "Zum Einigkeit" (Jedność) mająca siedzibę przy Samtgasse (ul. Aksamitna).

Po kampaniach napoleońskich władze pruskie przejęły siedziby lóż na cele wojskowe. Loża "Eugenia" przeniosła się do budynku przy Neugarten 18/19 (Nowe Ogrody), a "Einigkeit" nieopodal, do budynku przy na Neugarten 8 (ul. Nowe Ogrody). W 1873 r. powstała w Gdańsku nowa loża "Zum rothen Kreuz" (Pod Czerwonym Krzyżem), która w 1906 r. zmieniła nazwę na "Zum Siegenden Licht" (Pod Zwycięskim Światłem) i przeniosła się do nowej siedziby przy Eigenhaustrasse 18a (ul. Własna Strzecha). Loże masońskie w Gdańsku przetrwały do początku lat trzydziestych, kiedy to przestały istnieć na mocy decyzji administracyjnych ówczesnych władz.

Niewielka uliczka biegnąca wzdłuż ogrodu położonego przy loży "Eugenia", która od 1656 r. nosiła nazwę Stinkgang w 1877 r. otrzymała nową nazwę Logengang. Nazwę tą władze hitlerowskie zmieniły na Langer Gang. Po wojnie ta niewielka uliczka została nazwana ul. Masońską.


Loża Eugenia zum gekrönten Löwen.




Loża Einigkeit.




Loża Zum Siegenden Licht.



Plan budynku.




Eugenia i Einigkeit na planie miasta z 1920 r.




Więcej na temat masonerii w Gdasku na stronie Loże staropruskie w Gdańsku 1751 - 1933